งานนมัสการพระปฐมเจดีย์

 

ประวัติ / ความเป็นมา

 

พระปฐมเจดีย์ มีมาแต่ครั้งใดและใครสร้างไม่ปรากฏหลักฐาน นักโบราณคดีลงความเห็นว่าพระเจดีย์องค์เดิมคงจะเป็นรูปทรงบาตรคว่ำเช่นเดียวกับสัญจิเจดีย์ ซึ่งพระเจ้าอโศกมหาราชทรงสร้างไว้ในประเทศอินเดีย ต่อมาจึงได้มีการซ่อมแซมจนกลายเป็นรูปพระปรางค์

01 02

เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๔ ทรงผนวชได้เสด็จธุดงค์มาพบพระเจดีย์องค์นี้ ซึ่งชาวบ้านเรียกกันทั่วไปว่าพระปทม เพราะเชื่อกันว่าพระพุทธเจ้าทรงเสด็จมาบรรทมที่นี่ ทรงเห็นว่าเป็นพระเจดีย์ที่ใหญ่โตมาก จึงได้กราบทูลให้พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๓ ทรงบูรณะปฏิสังขรณ์ แต่รัชกาลที่ ๓ ทรงเห็นว่าพระเจดีย์อยู่ในป่ารกร้างและห่างไกล จึงยังไม่ได้ทำการปฏิสังขรณ์ จนกระทั่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จขึ้นครองราชย์ได้โปรดให้บูรณะปฏิสังขรณ์พระปฐมเจดีย์และบริเวณรอบๆ ทั้งหมด โดยเริ่มก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๓๙๖ และสำเร็จในรัชกาลที่๕ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงเสด็จพระราชดำเนินไปทรงยกยอดพระเจดีย์เมื่อ พ.ศ. ๒๔๑๓
พระปฐมเจดีย์ที่สร้างขึ้นใหม่ครอบพระเจดีย์องค์เดิมนี้ มีความสูง ๓ เส้น ๑ คืบ ๖ นิ้ว ฐานวัดโดยรอบได้ ๕ เส้น ๑๗ วา ๓ ศอก รอบฐานองค์พระปฐมเจดีย์สร้างเป็นชานหินรูปวงกลมล้อมรอบฐานเป็นสองชั้น มีวิหารทิศ ๔ วิหาร และมีวิหารคดเชื่อมติดต่อกันโดยตลอด ในแต่ละวิหาร พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดให้สร้างพระพุทธรูปปางต่างๆประดิษฐานไว้ คือ พระประสูติ พระป่าเลไลยก์ พระตรัสรู้ พระนาคปรก พระแสดงปฐมเทศนาโปรดปัญจวัคคีย์ พระนิพพาน พระพุทธไสยาสน์ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ได้โปรดเกล้าฯ ให้สร้างวิหารพระร่วงโรจนฤทธิ์ ซึ่งได้ พระเศียร พระหัตถ์ และพระบาทมาจากศรีสัชนาลัย จึงได้โปรดให้ช่างทำรูปปฏิสังขรณ์ขึ้นเต็มพระองค์

04 05

ประเพณีนมัสการพระปฐมเจดีย์นี้ สืบเนื่องมาตั้งแต่ครั้งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ซึ่งได้ให้ปฏิสังขรณ์ เมื่อเสร็จแล้วโปรดให้มีการเฉลิมฉลอง และถือเป็นประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน ทั้งนี้ เพื่อเป็นการดำรงไว้ซึ่งพระพุทธศาสนา และส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดให้เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น

กำหนดงาน
งานนมัสการพระปฐมเจดีย์ จัดให้มีขึ้นในวันขึ้น ๑๒ ค่ำ ถึงวันแรม ๕ ค่ำ เดือน ๑๒ โดยจัดที่บริเวณวัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหาร
กิจกรรม / พิธี
เมื่อถึงกำหนดงานจะมีประชาชนจากทั่วสารทิศ เดินทางมานมัสการพระปฐมเจดีย์ เพื่อความเป็นสิริมงคล ในบริเวณงานมีการออกร้านจำหน่ายสินค้าต่างๆ มากมาย มีการประกวดนางนพมาศ ประกวดกระทง ประกวดโคมแขวน และมีประเพณีลอยกระทงรวมอยู่ด้วย โดยจัดขึ้นที่บริเวณพระราชวังสนามจันทร์ นอกจากนี้ยังมีการละเล่นต่างๆ รวมทั้งการแสดงบนเวทีและมหรสพนานาชนิด ไม่ว่าจะเป็นภาพยนตร์ ดนตรี หรือเครื่องเล่นต่างๆ
ผู้ที่มาเที่ยวงานนมัสการพระปฐมเจดีย์ นอกจากจะได้ทำบุญทำกุศลแล้ว ยังได้รับความสนุกสนานเพลิดเพลินไปพร้อมๆ กันด้วย

<<ย้อนกลับ